Afstand: 20 km
Startpunt: TOP Amerongen, Burgwal 6
Landschap: Bos, Heide, Landgoederen, Graslanden, Stuwwal
Naar de route op afstandmeten.nl
De grote parkeerplaats aan de oostkant van Amerongen is ons startpunt van de vijfde en laatste etappe van de Heuvelrughike. Aan het einde van de middag gaan we de Grebbeberg bij Rhenen beklimmen en daarna brengt bus 350 ons terug naar Amerongen.
Door een file op de N11 komt Lisette later dan gepland aan. Ik vind het niet erg, want ik zie een groot geel apparaat staan, waarmee je gratis je bandenspanning kan verhogen. Nadat ik mijn kenteken heb ingevoerd, en heb aangegeven dat ik net ben komen aanrijden, zegt het toestel wat de juiste bandenspanning voor mijn auto is. Ik pak een mondstuk en hoef het enkel op het ventiel van mijn autoband aan te sluiten, en te wachten totdat het gevuld is.
Het beeldscherm van de slimme bandenpomp geeft feedback: ik heb de komende 5.000 kilometer 18 liter benzine bespaard. Met de huidige hoge benzineprijzen is dat een prettige boodschap. Doordat Lisette vast staat in de file, en Israel en de VS een oorlog in Iran zijn begonnen, heb ik 45 euro bespaard.
Bossen rond Amerongen
Onze wandeling begint met de beklimming van de Amerongse Berg, met 69,2 meter boven NAP het hoogste punt van de Heuvelrug. Een uitzicht is er niet, omdat we midden in een bos zijn. Vervolgens wandelen we naar De Eenzame Eik, een imposante solitaire boom die meer dan 230 jaar oud is.
In de bossen rond Amerongen is een gemarkeerde MTB route van zo’n 18 kilometer aangelegd. We komen regelmatig mountainbikers tegen, die op heel dure fietsen hun rondje maken. Er zijn nauwelijks wandelaars in het bos. Af en toe passeert een hardloper ons.
Tijdens de eerste kilometers van de wandeling is het frisjes, omdat het in de ochtend mistig is geweest. In de loop van de ochtend breekt de zon door en wordt het heerlijk warm.
In de herfst maken we altijd een boswandeling om te genieten van de kleuren van het najaar. Het is nu het begin van de lente en de loofbomen hebben nog geen bladeren. Ik ontdek dat een beukenbos waarin het licht ongehinderd binnenvalt ook wonderschoon is. De rechte, gladde stammen van beuken vallen extra op. De nadruk ligt niet op kleur, maar op structuur en licht.
Zonder een bladerdak draagt geluid verder en we horen op de achtergrond continue het autoverkeer dat over de provinciale wegen rijdt. Op de voorgrond zingen vogels uit volle borst, om een partner te lokken en hun territorium af te bakenen.
We lopen door beukenlanen, gemend bos, langs het Egelmeer en langs heidevelden die nog schaal en kleurloos zijn.
In een van de heidevelden zien we drie oranje trechters staan. Onze nieuwsgierigheid is gewekt. Een informatiebord legt uit dat de opstelling regenwater opvangt voor het onderzoek naar stikstofdepositie van de Universiteit Utrecht.
Plantage Willem III
In glooiend open gebied op de zuidwestflank van de Utrechtse Heuvelrug pauzeren we bij een horizontale boomstam. De bossen van Amerongen kennen we goed, maar hier zijn we niet eerder geweest. We zijn op Plantage Willem III, een van de grootste droge schraalgraslanden van de provincie Utrecht. De beheerder van het gebied heeft vele bomen afgezaagd en de boomstronken laten staan. De graslanden worden begraasd door grote runderen en paarden, maar de dieren laten zich vandaag niet zien. De uitwerpselen op de grond laten ons weten dat ze hier onlangs zijn geweest. De poephopen zijn zo hoog, dat ze van een afstandje op molshopen lijken.
In de verte ligt de Nederrijn, een hoofdarm van de Rijn in Nederland. De andere hoofdarm van de Rijn is de Waal, die langs Nijmegen en Zaltbommel loopt. Vlak bij onze boomstam zijn enkele verhogingen in het landschap. Het zijn prehistorische grafheuvels uit de Bronstijd (ca. 2000–800 v.Chr.). In die periode was er dus al bewoning in dit gebied.
Voorlaatste ijstijd
We gaan verder en komen opeens veel wandelaars tegen. Het mooie weer in de middag heeft de mensen naar buiten gelokt. We lopen door een bos de Sparreboomse Berg op. Het is een heuvel van 54,8 meter hoog. Net als de Amerongse Berg maakt het deel uit van de stuwwal, die zo’n 150.000 jaar voor Christus is ontstaan tijdens de voorlaatste ijstijd.
De Utrechtse Heuvelrug loopt hier steil af naar de Gelderse Vallei. Het hoogteverschil is spectaculair, en het dringt tot me door hoe krachtig de gletsjer destijds moet zijn geweest. Tussen de bomen door zien we het weidse uitzicht over de vallei. Zo’n 50 meter beneden ons ligt Kwintelooijen, een voormalige zandafgraving uit de jaren 70.
Stadsbossen
We komen in een bosrijk natuurgebied, dat de Stadsbossen van Rhenen worden genoemd. We passeren een leemkuil, waarin water staat. Rond de poel zijn bankjes en een picknick-tafel geplaatst. Vroeger werd hier leem afgegraven om te worden gebruikt als bouwmateriaal. Door de opkomst van beton en cement nam de vraag naar leem af, maar tegenwoordig maakt het bouwen met leem een sterke comeback door binnen de wereld van duurzame en ecologische bouwmethoden.
We steken een MTB parcours over. Het lijkt wel of er geen bossen zijn zonder een eigen MTB route.
Rhenen
we zien een wit gebouw boven de bomen uitkomen. Het heeft een torentje dat lijkt op het hoofd en de lange muts van een tovenaar. Het is een teken dat we vlak bij de bebouwde kom van Rhenen zijn. De toren staat op een heuvel en blijkt een watertoren geweest te zijn. Het is nu in gebruik als woontoren.
De route is tot nu toe, op een heel klein stukje na, volledig onverhard geweest. Via de groene stroken van de stad dalen we af naar de Utrechtsestraatweg en gaan bij De Koning van Denemarken op het terras zitten. De Deense Koning Christian de Tweede was door zijn volk verjaagd en deed in 1531 Rhenen aan. De plaatselijke hotelier was zo vereerd door zijn bezoek dat hij het hotel omdoopte tot ‘De Koning van Denemarken’. In de tweede wereldoorlog werd het gebouw verwoest, maar de naam is behouden gebleven.
We bestellen thee en koffie, zonder gebak, want verderop in de straat is een ijssalon, waar we straks het eerste ijsje van het seizoen gaan eten. Het terras is vlak bij de doorgaande weg, en ik heb even tijd nodig om te wennen aan het lawaaiige verkeer. Als je een paar uur in rustgevende bossen bent geweest, dan is de overgang groot.
We kijken uit over de groene uiterwaarden. Een gebouw belemmerde het zicht op restaurant Moeke en de pont naar de overkant van de Nederrijn. We hebben 15 kilometer erop zitten en nog 5 kilometer te gaan.
De Cunerakerk van Rhenen heeft een beiaardier, die op zaterdagmiddag hartstochtelijk het carillon bespeelt. Lisette herkent de liedjes en zingt gepassioneerd mee. Eerst met “She’s always a woman to me” van Billy Joel, en daarna met “Imagine” van John Lennon.
Als we bij ijssalon Martino IJs zijn, is de beiaardier begonnen aan “Heal the World” van Michael Jackson. We kiezen voor de smaken “Griekse yoghurt met limoncello”, Bitterkoekjes en Stracciatella. Het ambachtelijk schepijs is van goede kwaliteit. Dat mag ook wel, want een bolletje ijs kost maar liefst €2,15. Ik ben niet iemand die prijzen naar gulden terugrekent, maar ik herinner me wel dat ik vroeger een kwartje neertelde voor een rakketje.
We wandelen onder de Frederik van de Paltshof Poort door en passeren de Cunerakerk. Rhenen is in de Middeleeuwen een belangrijk bedevaartsoord geweest, dus de kerk is vrij groot. Het lijkt wel of er geen katholieken kerken zijn zonder een reliek.
De route gaat verder over een onverhard pad, parallel aan de rivier. Aan de andere kant van de brug over de Nederrijn is een nieuwe woonwijk met in totaal 237 woningen. Het is gebouwd op een voormalig industrieel terrein waar vroeger een zandgroeve en een fabriek zijn geweest. Het bijzondere aan de wijk is dat er een centraal openbaar groengebied is dat dienst doet als opvangplek voor regenwater én als ontmoetingspunt voor de buurt. Het is dat ik hier geen sociaal netwerk heb, want anders had ik er best wel willen wonen.
Grebbeberg
De zandwinning heeft geleid tot het ontstaan van een grote plas. Vandaag de dag is het een natuurgebied. We volgen de oever en als we aan de andere kant van de water zijn, brengt een hoge trap van cortenstaal ons naar de top van de Grebbeberg. Aan de rivierkant van de 52 meter hoge berg wandelen we verder.
Het uitzichtpunt bij een plateau biedt een panoramisch uitzicht over de Nederrijn en de uiterwaarden van natuurgebied de Blauwe Kamer. Een stukje verder dalen we via een steile trap 24,6 meter af naar het fietspad op de Cuneralaan. 400 meter later zijn we bij bushalte Grebbesluis. Het bord met de vertrektijden geeft aan dat de bus elk half uur rijdt en dat we 5 minuten moeten wachten.
De Heuvelrughike
We hebben vandaag de laatste etappe van de Heuvelrughike volbracht. In de eerste maanden van 2025 liepen we de eerste 4 etappes van het langeafstandpad. In vijf dagen hebben we de hele Utrechtse Heuvelrug doorkruist en zijn door de geschiedenis van het Nederlandse stuwwallenlandschap gegaan. De route biedt een afwisseling van bossen, heidevelden, zandverstuivingen en landgoederen. We wandelden veelvuldig over onverharde paden.
Het hele route is prachtig, en de laatste etappe is, met 282 hoogtemeters, mijn favoriet.
In februari 2025 liepen Lisette de 2de etappe van de Heuvelrughike. Het verslag en de foto’s van deze etappe kun je hier in mijn blog lezen.